La lenga occitana a patit de politicas contràrias a la siuena normalitat sociala. Una de las primièras foguèt l’Ordonança de Villers-Cottêrets de l’an l539 del rei François I de França qu’impausava exclusivament lo francés coma la lenga oficiala del sistèma judicial e administratiu a tot lo reialme. Aquela decision eliminava la preséncia de l’occitan (e de las autras lengas provincialas e localas) d’unes domenis basics de la societat. Solament lo Bearn gaudiguèt d’una “exempcion” en l’aplicacion d’aquel decrèt fins a la Revolucion Francesa.
Amb aquela ordenança èra configurat un nòu estat amb la monarquia autoritària qu’evolucionava vèrs a l’uniformisme tanben cultural e lingüistic en seguint los modèls marcats per la monarquia. Los articles 110 e 111 exigissián que tota la documentacion foguèsse redigida en “lenga mairala francesa” (langage maternel françois). Aquela ordenança es estada pas abolida jamai oficialament, e la politica administrativa francesa a contunhat amb una directritz similara. Encara uèi un document de las Administracions Publicas municipalas o territorialas possedís pas de validitat sens lo tèxt en francés al costat.
Pendent la Revolucion Francesa, foguèt debatuda la preséncia de las lengas nomenadas provincialas. Qualques deputats defendián que tota la nòva legislacion revolucionària deviá èsser tradusida a totas las lengas de França. Mas fin finala la decision foguèt totalament contrària a aquelas lengas.
L’abat Grégoire presentèt lo ”Rapòrt sus la necessitat e los mejans per exterminar los dialèctes e universalizar l’utilizacion de la lenga francesa” davant la Convencion Nacionala l’an 1794, ont defendiá la teoria d’un caractèr contrari a la Revolucion de las lengas e las culturas provincialas, acusadas d’èsser unes elements ligats amb l’Ancian Regim e la monarquia absolutista.
Las províncias èran consideradas coma reaccionàrias e l’esperit de la Revolucion solament se podiá defendre amb la lenga francesa (considerada coma l’idiòma de la modernitat) e amb una identitat exclusivament francesa. Pensam que la tradicionala division de França en las províncias istoricas foguèt substituida per la departamentala, amb noms qu’èran pas istorics, mas geografics.
Malgrat las proïbicions, la lenga occitana gaudissiá encara d’una bona situacion en lo domeni colloquial parlat a mitats del sègle XIX. Foguèt pendent lo Segond Empèri Francés e la Tresena Republica Francesa quand l’occitan comencèt a patir la pèrda de la transmission generacional coma lenga familiala, sustot dins las grandas vilas del territòri.
L’universalizacion del sistèma educatiu pels mainats, exclusivament en lenga francesa e amb una evidenta volontat de crear una identitat nacionala de França, influencièt en las nòvas generacions. L’utilizacion de qualque lenga provinciala (“lo patués”, “le patois” ) èra penalizada e los mainats podián legir a las parets de tèxtes coma “Soyez propes. Parlez français”, en creant un estigma de lenga segondària e d’abséncia de cultura per l’occitan.
L’arribada dels primièrs mejans de comunicacion, coma la premsa escricha, tanben tota en francés, marginalizèt l’occitan coma lenga de comunicacion. Pendent lo sègle XX malastrosament aquelas inèrcias contunhèron e condusiguèron l’occitan vèrs una situacion complicada.
L’AASOC TOTJORN AMB LA SAPIÉNCIA !!!
L’AASOC TOTJORN AMB L’OCCITAN !!!
D’autres article publicats a SAPIÉNCIA OCCITANA consacrats a las proïbicions contra la lenga occitana:
