Lo Catarisme es una dissidéncia religiosa crestiana que preteniá retornar lo cristianisme a las siuenas raïses inicialas d’austeritat e d’afrairament. Apareguèt a las tèrras lengadocianas sustot al segle XII, ont aguèt lo sieu epicentre, mas enrasiguèt tanben als païses vesins (Catalonha, nòrd de la Peninsula Italiana).
Los sieus fisèles possedissián pas de temples, cresián pas en l’Ancian Testament ni en los sants ni en la Vèrge Maria. S’amassavan en las caunas o los bòsques ont pregavan e celebravan lo sieu unic comandament, lo “consolamentum”, l’imposicion de las mans.
L’aristocracia occitana protegiguèt los Catars e fòrça damas abracèron la fe dissidenta, coma la mitica Esclarmonda de Foïs. Aquelas damas fondèron d’ostals catars, ont èran acceptadas de femnas en una situacion complicada.
Lo Catarisme defendiá l’egalitat entre los òmes e las femnas. Manjavan pas de carn pr’amor que qualques fisèles cresián en la reencarnacion. Los sieus capelans èran los Perfièches e predicavan sustot a las plaças dels pòbles. Èra una ideologia dualista, ont existissián dos monds, un de bon creat per Dieu e un autre de dolent creat pel demòni. Refusavan l’autoritat del Papa e l’ierarquia eclesiastica, qu’èra fòrça criticada per l’acumulacion de riquesas.
L’afrontament ideologic entre lo Catarisme e lo Catolicisme provoquèt la proclamacion l’an 1209 d’una Crosada del Papa Inocenci III contra los dissidents, la primièra de crestians contra d’autres crestians. La monarquia francesa, que desirava sometre definitivament los comtats occitans meridionals, envièt de cavalièrs e de soldats.
Pendent la Crosada, las tèrras occitanas patiguèron de capítols fòrça tragics coma la massacre de Besièrs o la mòrt del vescomte Raimon Rogièr del linhatge dels Trencavèl. Lo cap militar foguèt lo nòble Simon de Montfòrt e lo legat papal Arnaud Almaric de Citeaux.
Un capítol mitic de la Crosada contra los Catars foguèt la conquista del castèl de Montsegur, simbòl de la resisténcia contra l’armada crosada. 16 de març de 1244. Dos centas personas moriguèron al lenhièr en un camp prèp del castèl. Lo darrièr foguèt lo de Querbús, a la frontièra amb los Comtats Catalans l’an 1255.
Fòrça catars fugiguèron e trobèron un segond larièr a las tèrras catalanas e valencianas. Lo darrièr Perfièch, que viviá al Maestrat valencian, Guilhèm de Belibasta, moriguèt cremat l’an 1321 a Vilaroja de Termenés amb una profecia “D’aicí a sèt cents ans lo laurièr reverdejarà”.
D’autres articles publicats a MEDIEVALÒC consacrats al Catarisme
https://medievaloc.com/2024/03/16/montsegur-ara-e-totjorn
https://medievaloc.com/2023/12/16/guilhabert-de-castras-lo-grand-perfiech
https://medievaloc.com/2023/03/19/peire-autier-un-dels-darriers-catars
